Kulis: Öcalan, Kriz Derinleşmesin Diye Yeni Yere Geçmeyi Kabul Etti
Yoksa Tersi mi?’nin bu bölümünde Deniz Nazlım, Abdullah Öcalan’ın İmralı’daki yeni mekâna geçişi ve DEM Parti’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi kararına ilişkin kaynaklarından edindiği bilgileri aktardı. Ardından Kemal Bozkurt ile birlikte bu gelişmelerin süreç ve muhalefet açısından anlamını değerlendirdi.
Abdullah Öcalan, İmralı Cezaevi’nde kendisi için yapılan yeni mekâna geçti. Bilgiyi 31 Ekim’de DEM Parti İmralı heyeti üyesi Mithat Sancar, Medya Haber TV’de paylaştı. Pervin Buldan ise 1 Kasım’da yeni yerin cezaevinin bir parçası olduğunu ve yer değişikliğinin Öcalan’ın statüsünü değiştirmediğini söyledi.
Yeni mekân uzun süredir tartışılıyordu. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Eylül’de gazeteci Nagehan Alçı ile görüşmesinde Öcalan’ın statüsü belirsiz olduğu için yeni yere geçmek istemediğini aktarmıştı. Daha önce basına yansıyan görüşme notlarında da Öcalan’ın bu koşullarda yeni yere geçmeyi reddettiği yer almıştı.
Öcalan’ın başında olacağı henüz kurul açıklanmadı. Bahçeli’nin önerdiği barış ve siyasallaşma koordinatörlüğü de resmileşmedi.
Kulis: Öcalan neden şimdi kabul etti
Solfasol Haber Koordinatörü Nazlım’ın arktardağına göre kaynaklar, süreçteki duraksamanın Öcalan’ın statüsü, kurulların duyurulması ve yeni yere geçiş meselesine bağlı olduğunu söylüyor. Aynı kaynaklara göre Öcalan, tarafları rahatlatmak, krizin derinleşmesini önlemek ve süreci bir adım daha ilerletmek için yeni yere geçmeyi kabul etti.
Kaynaklar statünün resmileşmediğini ancak Öcalan iki yıldır süreci fiilen olarak yönettiğini aktardı.. Kaynakların değerlendirmesine göre fiili olan resmiyete geçecekmiş gibi duruyor, ama yerinde sayan bir durum da var. DEM Parti’de, yeni mekâna gazetecilerin, siyasetçilerin, aydınların ve akademisyenlerin de gidebilmesi gerektiği yönünde bir ısrar hâkim.
Nazlım, gelişmeyi şöyle değerlendirdi:
“Her zaman söylüyorum, ne kadar durağan olsa da süreçte hava pozitif. Öcalan’ın bu hamlesi tarafları biraz rahatlatabilir, böyle görünüyor.”
Kurul ve 27 Kasım beklentisi
Kurulun açıklanması, silah bırakan grupların geri dönüşü açısından belirleyici. Kaynaklara göre silah bırakan gruplar, Öcalan’ın başında olacağı kurulun raporundan sonra Türkiye’ye dönecek; taraflar da Öcalan’ın kurulu olmadan kimsenin dönmeyeceğini kabul ediyor. Kurulda Öcalan’ın yanı sıra Avrupa’dan, Kandil’den ve Türkiye’den siyasetçilerin ya da örgüt üyelerinin yer alacağı 8 ila 10 kişilik bir grubun çalışacağı konuşuluyor.
Ankara’da 27 Kasım’a dair işaretler var. 27 Kasım, PKK’nin kuruluşunun 48. yıl dönümü. Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) bu tarihte silah bırakma sürecine ilişkin bir tespit ve teyit kararı verebileceği bekleniyor. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da daha önce Halk TV’de, örgütün kendisini “27’sine” yetiştirebileceğini düşündüklerini söylemişti. Nazlım, son haftalarda örgütün bazı mevzilerden çekildiğine dair gelen haberlere de dikkat çekti: “Bunlar böyle tesadüfi haberler değildi.”
DEM Parti heyeti 13 Eylül’den bu yana İmralı’ya gitmedi. Nazlım’ın sorusuna DEM Parti kaynakları “Elimizde net bir şey olmadan gitmemeyi tercih ediyoruz” yanıtını verdi. Nazlım’ın izlenimi ise şöyle:
“Bu hafta içinde de sanki yeni yere bir gidiş olabilir gibi de bana geliyor.”
İBB Meclisi: karar neden şimdi
DEM Parti, 2024 yerel seçimlerinde “kent uzlaşısı” kapsamında CHP listelerinden seçilen belediye meclis üyelerinin bundan sonra DEM Parti çatısı altında siyaset yapacağını 2 Kasım’da açıkladı. İBB Meclisi’nde 18 üye DEM Parti grubu kuracak. Kararın ardından bazı yayın organlarında “İBB el değiştirebilir” ve “kirli pazarlık” başlıkları çıktı.
Nazlım’ın kaynaklarına göre karar yeni değil, gecikmeli uygulanıyor. DEM Parti’nin planı, seçimlerden sonra bu üyelerin CHP’den istifa edip kendi partisinin çatısı altında devam etmesiydi. DEM Parti listelerinden seçilip sonra kendi partilerine geçen Emek Partisi (EMEP) milletvekilleri ile Türkiye İşçi Partisi’nden (TİP) Erkan Baş ve Barış Atay da aynı yolu izlemişti. Ancak Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyon kararı geciktirdi. DEM Parti, operasyonun ardından meclis üyelerini geri çağırmanın yanlış anlaşılacağını düşünerek kararı askıya aldı. CHP’ye yönelik yargı süreci ve mutlak butlan kararı da uygulamayı erteledi. Kaynaklara göre şimdi kararın uygulanmasının nedeni, CHP’den ayrılanların Yeni Parti’ye geçmesi. DEM Parti’nin yaklaşımı, “Siz CHP içinde yer almıyorsanız biz neden alalım” oldu.
Nazlım, DEM Parti kaynaklarına kent uzlaşısının sürüp sürmediğini sordu. Aldığı yanıt şöyle:
“2019 yılında biz bu stratejiyi, politikayı başlattık. Ardından yıllar geçti, biz hâlâ aynı yerimizde pozisyonumuzu güçlendirerek koruyoruz ama bu kent uzlaşısı etrafında kimse durmuyor, hâlâ tek duran biziz.”
Kaynaklara göre İBB’de ileride bir seçim olursa DEM Parti, tavrını yine kent uzlaşısı mantığıyla belirleyecek.
Türkiye Belediyeler Birliği seçimi
Türkiye Belediyeler Birliği’nde (TBB) 15 Ekim’deki başkanvekili seçiminde CHP aday çıkarmadı ve Yeni Parti’nin adayı Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce’yi destekledi. DEM Parti de Ünlüce’yi destekleme kararı aldı. Ünlüce, gayriresmi sonuçlara göre dördüncü turda 417 oyla seçildi. Nazlım’ın kaynaklarına göre CHP ile Yeni Parti’yi ortak aday göstermeye zorlayan DEM Parti’ydi; amaç, TBB’deki muhalefet pozisyonunu korumak ve birliğin Cumhur İttifakı’na geçmesini önlemekti.
“Kent uzlaşısı bir pazarlık mevzusu değil”
Nazlım’a göre kent uzlaşısı kurulduğundan bu yana siyasetin bütün aktörleri değişti:
“Kent uzlaşısı kurulduğundan bu yana hiç kimse eskisi gibi değil (…) Bir DEM Parti hâlâ pozisyonunu koruyabiliyor. (…) Kent uzlaşısı bir pazarlık mevzusu değil. Toplumların geniş katılımla bir kenti yönetebilme kabiliyetinin en üst düzeye çıkarılması için bir şeydi, Türkiye’nin yasal, hukuki seçimleri içerisinde bir yol açma çabasıydı ve bunu da açtılar.”
İBB’de olası bir seçimde DEM Parti’nin oy disiplinine ilişkin iddiası da net:
“Diğer partiler gibi de olmayacak ha. Elli kişiyse elli tane oyu da çıkar, kırk dokuza düşmez yani, buradan da iddia ediyorum.”
“Varacağımız bir sürecin içerisindeyiz”
Bozkurt, Öcalan’ın yer değişikliğini daha önce yeni yere neden geçmediğine ilişkin açıklamasıyla birlikte okudu:
“Kendisi için değil ama barış için, ülkenin geleceği için, eşitlik için, demokratik cumhuriyet için statüden bahsettiği bir yerde mekân değiştirmesinin nedenini bir önceki açıklamasına bağlayarak okudum. Yani bir önceki açıklamasında neden yer değiştirmediğini nasıl izah ediyorsa, şimdi yer değiştirmesi de o izahatın bence olması ya da olma yoluna girmesiyle alakalı bir şey.”
“Öcalan’ın da mevcut durumun değişmesi ve değişme ihtimalini görmeden de bunu yapmış olacağını düşünmüyorum. Dolayısıyla, oraya doğru gideceğimiz bir süreç, gittiğimiz değil, vardığımız değil, varacağımız bir sürecin içerisindeyiz.”
Bozkurt, İmralı heyetini süreç için ay ay tarih vermesi nedeniyle daha önce de eleştirdiğini hatırlattı:
“İşte nisanda olacak, yok mayısta olacak, haziranda olacak. Oysa insan ilişkileri aylara göre olmaz. Yani barış meselesi aylara göre olmaz. Onun kendi doğası, ilerleyişi vardır. Ona göre olur.”
“Sözümü dikkate alın diyen Bahçeli oluyor”
Bozkurt’a göre MHP, süreçte AK Parti’den farklı bir konumda duruyor:
“Bahçeli, MHP sarsıcı bir siyaset yaptıktan sonra kendine oy veren yurttaşların da ilk sarsıntı anını bir siyasete dönüştürdü ve tekrardan yüzde onlar civarında oyunu sabitlemiş görünüyor. (…) Seçimlere hazırlık da yapıyor zaten. ‘Yasamada MHP’ diyerek de sonuç siyasetini, yani sonucun bu olacağını ilan ediyor. Bunu başarır, başaramaz, bu işin ayrı bir kısmı ama yaptığı bu.”
Bozkurt, milliyetçi oylar açısından İYİ Parti ve Zafer Partisi ile Bahçeli arasındaki farkı şöyle özetledi:
“Hem İYİ Parti hem Zafer Partisi söyledikleri, yani ‘sözümüzü çok dikkate almayın’ demiş oluyorlar aslında. Burada ‘sözümü dikkate alın’ diyen Bahçeli oluyor. Yani ‘ben söylediğimi yaparım’ diyen.”
“Sıra numarası alıyorlar”
Bozkurt’a göre muhalefette yıpranan Yeni Parti’nin bıraktığı boşluk sağdaki partilerle doldurulmaya çalışılıyor:
“(…) aslında Yeni Parti’nin uzunca zamandır biraz yıpratılarak güçten düşürüldüğünü, Yeni Parti’nin de bu yıpratılmayı engelleyemediğini işin doğrusu görüyor, gözlüyorum. Ve bu yıpratılma sürecinde de İYİ Parti’nin ve Zafer Partisi’nin daha öne çıkarılarak o boşluğun doldurulmaya çalışıldığını da işin doğrusu düşünüyorum.”
Bozkurt, iktidar cephesine geçmeye hazırlanan isimler için “Sıra numarası alıyorlar. Hepsi sırada” dedi. Ona göre DEM Parti’nin meclis üyelerini geri çağırmasının ardından yayılan “DEM satabilir” söylemi de bununla ilgili:
“Özellikle ulusalcı hesaplar bunu yapıyor. Bu neyi örtmek içindi? Bir, kendi kadrolarının, kendi ya da o cenahtakilerin AKP’den sıra aldığını örtmekle alakalı bir şeydi. Zaten itham ettikleri şey ne varsa onu bizatihi hep kendileri yapıyor.”
“Çünkü biz sattık, onlar da satsın ki hep biz satmışlar olarak kendimizi o büyük satanlar kalabalığının içerisinde gizleyelim istiyorlar. Eşitlemek istiyorlar. Değil öyle.”
Muhalefette dağılma
CHP ile Yeni Parti, TBB seçiminde olduğu gibi kimi zaman birlikte hareket ediyor. Bozkurt’a göre bu, iki partinin birbirine yönelik sert dilini değiştirmiyor:
“İktidarın istediği aslında bu. (…) Bence iktidarın da beklemediği derecede hızla bölündüler. Hızla. Şimdi ulusalcılar bu bölünmeyi başarmışken, DEM’le de uzaklaşmasını isteyip muhalefetin tamamen paramparça olmasını sağlamaya çalışıyorlar.”
Bozkurt, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in sözlerine de dikkat çekti:
“‘Biz o seçime varacağız’ diye defaten söyledi. (…) Seçime hani bir şey yapmasan da varırsın. O gün gelecek. (…) Demek ki varamama ihtimalinden bahsediyor (…) Dikkat etmezlerse oraya doğru gidebilir, ki bence aslında biraz öyle oluyor. Dağılma sürecinin içerisine girmiş oluyorlar.”
Yeni Parti İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik ise DEM Parti’nin kararının ardından yerel yönetimlerdeki işbirliğinin süreceğini, farklı gruplarda olmanın ortak hareket etmeye engel olmayacağını açıkladı.
Erken seçim kararı için Meclis’te 360 oy gerekiyor. Bozkurt, iktidarın eksik oyları nasıl tamamlayabileceğine ilişkin tahminini şöyle aktardı:
“DEM Parti öyle ortaya düşmez ama gidişat öyle ki ihtiyacı olan otuz vekili (…) ya transfer ederek ya ‘dışarıdan destek vereceksiniz’ ona göre diyerek zaten tamamlayacak. Nereden, bilemem. İYİ Parti’den mi, CHP’den mi, Yeni Parti’den mi? Öyle görünüyor diye söyleyeyim.”
“Durduğu yerde durmak çok zor”
Bozkurt, muhalefetteki dağılmanın karşısına DEM Parti’yi koydu:
“Üstelik DEM Parti’den, bak bir kişi dahi bir yere kıpırdamadı. (…) DEM Parti durduğu yerde duruyor. Zaten durduğu yerde durduğu için süreç ilerliyor. Çünkü bir kez daha söyleyeyim, durduğu yerde durmak çok zor. Ve bunu herkes başaramıyor. Bırak ileri gitmeyi.”
“Kadınlar Yan Yana Geleceği Konuşuyor” konferansına AK Parti ve Yeni Parti’den de konuşmacılar davet edilmişti. AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, programda LGBTİ+ başlıkları olduğu gerekçesiyle son anda katılmaktan vazgeçti. Yeni Parti İzmir Milletvekili Gökçe Gökçen konferansta konuştu. Bozkurt’un aktardığına göre Gökçen, çerçeve yasaya “hayır” dediğini hatırlatıp usule ilişkin itirazlarını anlattı. Bozkurt bunu şöyle değerlendirdi:
“Asla esasa dair itiraz edemiyor. Zaten başarı o. Zaten DEM Parti’nin de belki başarısı o. Onun tam karşıt olanla da görüşebilmesi, konuşabilmesi ve onu sakince dinleyebilmesi ve sakince dinledikten sonra durduğu yerde durarak da kendi anlatacağını anlatması. Zaten siyasette en büyük başarı budur. Size hayır diyen ya da karşınızda olanın oradan başka bir yere geçebilmesinin zeminini sağlamaktır.”
Irak ve Suriye’de entegrasyon
Irak’ta Şengal’deki Ezidi silahlı yapılanması Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ), 26 Ekim’de feshini açıkladı; üyeleri Irak ordusuna katılacak. Suriye’de de entegrasyon süreci sürüyor. Bozkurt ise programı şöyle kapattı:
“Ama bu gidişle bir yandan da Türkiye bu işi ilk başlatıp en geride kalan da olabilir. Ve Kürtler de şunu yapıyorlar: Olduğumuz yerdeki ülkelerde makro siyaset yapacağız, meclislerinde var olacağız (…) Oralarda etkili olacağız siyaseti yapıyorlar. (…) Ben zaten Kürt siyasetini aslında biraz sabır siyaseti olarak da görüyorum, galiba bunu yapabilecek potansiyel nitelikleri var.”
Bu metin, Yoksa Tersi mi?’nin 2 Kasım 2026 tarihli bölümüne dayanılarak hazırlanmıştır.