Politika

Diyarbakır Sokaklarında Sağlamcılığa Büyük İtiraz: İlk Engelliler Onur Yürüyüşü Gerçekleşti

Diyarbakır (Amed) bugün, kamusal alanı "makbul ve sağlam beden" tasavvuru üzerinden inşa eden ideolojiye karşı tarihi bir yürüyüşe ev sahipliği yaptı. 3 Mayıs 2026 Pazar günü, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde ve demokratik kitle örgütlerinin katılımıyla düzenlenen Engelliler Onur Yürüyüşü, "Onurlu bir yaşam herkesin hakkıdır" şiarıyla gerçekleştirildi.

Mehmet Onur Yılmaz
3 Mayıs 2026

Sağlamcılığın Bariyerleri Yürüyüşle Aşılıyor

Solfasol Gazetesi olarak yakından takip ettiğimiz “sağlamcılık” (ableism) karşıtı mücadele, bugün Amed sokaklarında somut bir iradeye dönüştü. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi önünde toplanan binlerce kişi, Sümerpark Ortak Yaşam Alanı’na kadar yürüdü. Bu yürüyüş, sadece fiziksel engellere değil; engelliliği “iyileştirilmesi gereken bir kusur” veya “yardıma muhtaç bir durum” olarak kodlayan toplumsal normlara (normun kibrine) karşı bir başkaldırı niteliği taşıdı.

“Lütuf Değil, Eşit Hak İstiyoruz“

Sümerpark’ta sona eren yürüyüşün ardından yapılan açıklamalarda, Türkiye’deki 10 milyon engelli yurttaşın yaşadığı sistematik ayrımcılığa dikkat çekildi. Özellikle son dönemde gündeme gelen ÖTV muafiyeti sınırlamaları ve hak kayıpları, sağlamcı politikaların ekonomik boyutu olarak eleştirildi. Katılımcılar; eğitim, sağlık ve ulaşım haklarının birer “sadaka” değil, BM Engelli Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınmış zorunluluklar olduğunu hatırlattı.

Diyarbakır’dan Türkiye’ye Bir Çağrı

“Bu onurda senin de izin olsun” sloganıyla düzenlenen etkinlik, engellilik meselesini tıbbi bir “rehabilitasyon” alanından çıkarıp politik bir “özgürleşme” alanına taşıdı. DEM Parti Engelliler Komisyonunun öncülüğünde düzenlenen çeşitli STK’ların da destek verdiği yürüyüşte, kentlerin engelliler için bir “engel parkuru” olmaktan çıkarılıp, herkes için erişilebilir kılınması talep edildi.

Solfasol TV olarak not ediyoruz: Amed’deki bu ilk onur yürüyüşü, sağlam bedenlerin tahakkümündeki kamusal alanı dönüştürme iddiasıyla, Türkiye’deki sakat hakları hareketi için yeni bir dönemin işaret fişeği oldu.

Konular

Engelli Onur Yürüyüşü

Bu yazıyı paylaş

Mehmet Onur Yılmaz

1995, Ankara Atatürk Anadolu Lisesi Mezunu. Lisans eğitimini ODTÜ Mimarlık Bölümünde tamamladı. Üniversitenin ilk yıllarından itibaren çocuklarla çalışmalarda bulundu. 1999’da Marmara’da meydana gelen büyük depremin ardından çalışmaları doğal afetler ve yapılı çevre üzerine yoğunlaştı. ODTÜ’den mezun olduktan sonra bir süre aynı üniversitede kentsel tasarım üzerine çalışmalar yürüttükten sonra Fransa’da Bordeaux Mimarlık ve Peyzaj Okulu’nda Doğal Afetler ve Kentsel Mirasa Etkileri üzerine yüksek lisans yaptı. 2004-2011 yılları arasında Türkiye’de JICA finansmanı ile KAJIMA Co. tarafından yürütülen akademik ve kültürel tesis projelerinin tasarım ve inşaat süreçlerinde mimar ve proje müdürü olarak görev aldı. Türkiye’de çocuk hakları üzerine öncü çalışmalar yürütmüş olan Gündem Çocuk Derneğinin kurucularındandır. 2011-2015 yılları arasında Prof. Dr. İoanna Kuçuradi’nin kurucusu olduğu İstanbul Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi proje koordinatörü olarak çalıştı. 2015-2024 yılları arasında Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi İnsan Hakları Eğitimi Program koorditörlüğünü yürüttü. 2011 yılından bu yana Ankara’nın yerel gündemini insan hakları odaklı bir şekilde ele alan, kentliler arasındaki dayanışmayı destekleyen Solfasol Gazetesi Genel Yayın Yönetmenliğini ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürlüğünü yürütmektedir. Hacettepe Üniversitesinden İnsan Hakları Temelli Yerel Yönetimler ve İnsan Hakları Kentleri üzerine doktorası bulunmaktadır.