Antakya'da Ekolojik Yıkım: Asi Nehri ve Çöğürlü Halkı Beton Santraline Karşı Mücadele Ediyor

Antakya'nın Samandağ ilçesine bağlı Çöğürlü Mahallesi'nde 25 yıldır faaliyet gösteren Gür-Kal İnşaat'a ait beton santralinin Asi Nehri'ne ve halk sağlığına verdiği zararlara karşı tepkiler büyüyor. Çöğürlü Muhtarı Kıymet Doğru öncülüğünde açılan davalar sürerken, 20'den fazla sivil toplum kuruluşu ortak bir basın açıklamasıyla yöre halkının "ekokırım" sürecine karşı yanında olduklarını duyurdu.

Asi Nehri Yatağı Daralıyor, Taşkın Riski Artıyor

Açıklamaya göre, Gür-Kal İnşaat’a ait Kalker Ocağı Kırma, Eleme ve Hazır Beton Tesisi, faaliyetlerini Asi Nehri'nin yatağını da kapsayacak biçimde genişleterek hem mahallelinin hem de tesis çalışanlarının can ve mal güvenliğini ciddi tehlikeye atıyor. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nün 16 Ocak 2025 tarihli yazısında, işletmenin bölgenin hava, gürültü ve ısı kalitesini bozduğu, nehir yatağının daralması nedeniyle sel ve taşkın risklerinin telafisi imkansız zararlara yol açacak boyuta geldiği vurgulandı. Ancak mahalle sakinlerinin bu DSİ raporunu dayanak göstererek 17 Eylül 2025'te MAPEG'e (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) yaptıkları başvuru zımnen reddedildi.

DSİ Uyardı, Valilik Kapasite Artış İzni Verdi

DSİ'nin çevresel felaket riskine ve ekosistemdeki ciddi zararlara dikkat çeken raporuna rağmen, Hatay Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından söz konusu taş ocağına üç hafta gibi çok kısa bir sürede kapasite artış izni verildi. Bu durum üzerine Çöğürlü Mahallesi Muhtarı Kıymet Doğru ve yöre halkı anayasanın 56. ve 63. maddeleri kapsamında sağlıklı yaşam haklarını korumak için üç ayrı dava açtı. Açılan davalarla; DSİ raporu ışığında işletme ruhsatının iptal edilmesi, halkın katılımı olmadan bir haftada çıkarılan "ÇED Olumlu" kararının bozulması ve Çevre Kanunu'nun 9. maddesi gereğince Asi Nehri dere yatağının şirket tarafından eski haline getirilmesi talep ediliyor.

Davalar Sürerken Çalışma Saatleri İki Katına Çıkarıldı

Mahalle halkı Hatay İdare Mahkemelerinden ivedilikle yürütmeyi durdurma kararı beklerken, yeni bir gelişme daha yaşandı. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından geçtiğimiz ekim ayında günlük 8 saatlik tek vardiya olarak belirlenen çalışma süresi, Samandağ Kaymakamlığı’nın 5 Mart 2026 tarihli yazısıyla 07:00-23:00 saatleri arasında iki vardiyaya çıkarıldı. Basın açıklamasında, bu durumun şaşkınlık ve üzüntüyle karşılandığı, yeraltı ve yer üstü su kaynaklarının olumsuz etkileneceği, bölgenin tarım, hayvancılık, kültürel miras ve zengin biyoçeşitliliğinin telafisi imkansız zararlar göreceği ifade edildi.

28 Kurumdan Ortak Çağrı: Faaliyetler İvedilikle Sonlandırılsın

25 yıl önce "ÇED gerekli değildir" denilerek faaliyete başlayan ve kontrolsüzce çalışmalarını sürdüren tesisin derhal kapatılmasını ve nehir yatağının eski haline döndürülmesini talep eden açıklamaya çok sayıda kurum imza attı. Aralarında İnsan Hakları Derneği Hatay Şubesi, Ekoloji Birliği, İklim Adaleti Koalisyonu, Çukurova Ekoloji İklim Hafıza Derneği ve Antakya Çevre Koruma Derneği'nin de bulunduğu 28 sivil toplum kuruluşu ile platform, Asi Nehri'ni korumak için verilen bu mücadelede Çöğürlü Mahallesi'nin yalnız olmadığını ve dava süreçlerinin sonuna kadar takipçisi olacaklarını kamuoyuna duyurdu.

***